Morto Bay ( Seddülbahir) Turkije.
Ataturk nabij: Canakkale Memorial voor de Turkse Martelelaren.
Morto Bay ( Seddülbahir) Turkije.

Generaal Hamilton stuurde op 27 april 1915 een telegram naar Londen, waarin hij berichtte dat alles naar wens verliep en dat de 30.000 Britten aan land waren.  In de komende periode bestormden de Anzac-troepen steeds weer en tevergeefs de heuvels, maar de Turken hadden er zich onder de bekwame leiding van Mustafa Kemal goed ingegraven. Zonder bevelen af te wachten wierp Kemal, hij zou na de oorlog bekend worden als Kemal Atatürk zijn troepen in de strijd. Zodoende kon hij verhinderen dat de Anzacs hun bruggenhoofd uitbouwden. De strijd duurde voort tot 4 mei 1915 , de Anzacs verloren ongeveer 10.000 man en de Turken zeker niet veel minder. Daarna groeven de twee partijen zich in en werd de kamp tijdelijk beëindigd.

 

Noem in Turkije de naam van Atatürk (Mustafa Kemal) en de mensen springen er als het ware in de houding. Wat deze man voor zijn land en het volk betekend is niet te beschrijven. Zelfs nu nog wordt Atatürk er vereerd. In hotels en de Turkse restaurants van niveau, evenals in openbare- en overheidsgebouwen en zelfs bij mensen thuis hangt het portret van Atatürk! Openbare kritiek op hem in de media wordt niet toegestaan.

 

Mustafa werd geboren in een Turks gezin in Thessaloniki in Ottomaans Griekenland. Wanneer hij juist geboren werd is onduidelijk want in die tijd bestond er daar geen strikte burgerlijke stand.Hij begon er zijn militaire loopbaan in de cadettenschool en kreeg er de bijnaam Kemal (de volmaakte). In 1908 zette hij zich als aanhanger van de Jonge Turken af tegen het bewind van sultan Abdülhamit II, die wou toen al te conservatieve hervormingen doorvoeren. Abdülhamit werd vervangen door de meer pragmatische Mehmet V.

 

Tijdens de Eerste Wereldoorlog speelde Mustafa Kemal zeker een belangrijke rol bij het stoppen van de geallieerde invasie in Gallipoli. De landing van de ANZAC’s bij Ari Burnu zou misschien succes gekend hebben wanneer Mustafa Kemal daar niet, op eigen initiatief, zijn troepen in de strijd had geworpen en zelfs het in reserve gehouden regiment van de 19e Turkse Divisie inzette. Achteraf gaf de Turkse Generale Staf toe dat wanneer Mustafa Kemal hier niet zo daadkrachtig was opgetreden, de ANZAC’s waarschijnlijk de heuvels hadden kunnen veroveren waardoor de Turkse defensie van Gallipoli zou zijn uitgeschakeld. Na de oorlog werd het Ottomaanse Rijk grotendeels bezet door de geallieerden. Het gehele Europese deel en een groot deel van Anatolië werden bezet door het Verenigd Koninkrijk, Griekenland, Italië, Frankrijk en Armenië.

 

In 1919 kwam Mustafa Kemal met een deel van het leger in opstand tegen zowel de geallieerde bezetters als tegen de Ottomaanse sultan Mehmet VI Vahideddin. Tussen 1919 en 1923 streden Kemals troepen tegen de Europese en de sultan gezinde troepen. In 1920 accepteerde Mehmet VI het Verdrag van Sèvres, wat door veel Turken als vernederend werd gezien. Kemals beweging in de Turkse Onafhankelijkheidsoorlog kreeg hierdoor veel steun onder de Turkse bevolking. Op 23 april 1920 werd het nieuwe Turkse Parlement opgericht, wat Mehmets regime verder verzwakte. In november 1922 werd Mehmet officieel afgezet en werd Mustafa Kemal erkend als de nieuwe leider van Turkije. Na nieuwe vredesbesprekingen met de geallieerden volgde het Verdrag van Lausanne (1923), dat door veel Turken als meer acceptabel werd gezien. Turkije werd een seculiere republiek met Mustafa Kemal als eerste president en partijvoorzitter van de CHP (Cumhuriyet Halk Partisi = Republikeinse VolksPartij) (1923-1938). Hij zorgde voor een nieuwe grondwet en maakte Ankara de nieuwe hoofdstad van Turkije. Hij voerde ook verregaande sociale en politieke hervormingen door. Zijn grootste alteratie was de scheiding van religie en staat. Hij voerde ook de familienamen in en liet hij het Arabische alfabet vervangen door het Latijnse. Onder zijn leiding werden duizenden nieuwe scholen gebouwd en werd het basisonderwijs kosteloos en verplicht gemaakt, ook de belastingdruk voor de boeren werd verminderd.

 

Mustafa Kemal was tussen 1923 en 1925 gehuwd met Latife Uşşaki. Uit dit huwelijk kwamen geen kinderen voort. Na zijn huwelijk adopteerde hij zeven dochters en een zoon. Mustafa Kemal kreeg van het Turkse parlement in 1934 de naam Atatürk, wat betekent (voor)vader der Turken. Mustafa Kemal overleed in 1938, op 57-jarige leeftijd, aan levercirrose. Hij werd in Ankara begraven in een speciaal voor hem gebouwd mausoleum: Anıtkabir.

 

Meer artikels
Houten Tank 12-09-2016
Gillingham Verenigd Koninkrijk.

In januari 1916 stelde men het prototype van de nieuwe tank voor aan de Britse legerleiding, ook koning Georges de Vijfde was op die voorstelling aanwezig.  

lees meer ...
Monument 'Korporaal Seyit'. 16-03-2015
Kilitbahir Turkije.

Een van de vele Turkse heldenverhalen is de vertelling van korporaal Seyit. Op 18 maart 1915 waren alle 61 kameraden van de artillerist Seyit buiten gevecht gesteld.

lees meer ...
Memorial Zeebrugge Raid ( Saint George Memorial). 23-04-2018
Zeebrugge België.

De Britse maritieme raid op Zeebrugge vond plaats in de nacht van 22 op 23 april 1918.

lees meer ...