Polygoonbos (Zonnebeke) België.
New Buttes British Cemetery ‘Doelheuvel’
Polygoonbos (Zonnebeke) België.

In de nacht van 3 op 4 mei 1915 trokken de Britten zich in de Ieperboog terug op een voordien voorbereide verdedigingslijn. Die linie liep van het Wieltje over de Frezenberg naar het Hooge. De oude stellingen werden in alle stilte verlaten. De Duitse patrouilles die in de morgen van vier mei op verkenning trokken waren uiteraard verwonderd dat ze nergens een teken van leven zagen. Ook het Polygoonbos lag er blijkbaar verlaten bij. Nog voor 5 uur in de morgen doorkruisten Würtembergse verkenners voorzichtig het bos. Rond 5u 30 bereikten ze de noordrand van het bos. Vandaar stapten ze dan door de kleine bosjes behoedzaam verder in westelijke richting. Ondertussen waren de Duitse legerstaven op de hoogte van de Britse terugtocht en gaven het bevel tot de algemene opmars. Al vlug drumden de Duitse infanteristen zich, in dichte rijen en dwars over de velden, westwaarts naar Ieper toe. Daar hoopten ze om die avond hun nieuwe zegetocht te kunnen vieren! Doch in de hoger gelegen Frezenbergstraat wachtten de Britten, verdoken in de huizen achter de pas opgerichte versterkingen, hen op. Een Canadese officier van het Princess Patricia's Canadian Light Infantry regiment bewoorde het als volgt: “ Wij aanschouwden precies een tafereel uit de Napoleontische oorlogen, langs de hellingen tussen het Polygoonbos en de Westhoek kwamen de Duitsers schouder aan schouder in lange rijen neergedaald, met steeds meer en in nog langere rijen. Zoiets hadden wij nog nooit eerder gezien.”  Nog wekenlang zou er hier heftig gestreden worden! Doch Ieper bleef buiten het bereik van de Duitsers.

 

Het bos was nu wel in Duitse handen en dat zou zo blijven tot in de zomer van 1917. In die periode viel er slechts sporadisch enige activiteit te melden. Deze ogenschijnlijke kalme maanden betekenden niet dat de troepen die hier aanwezig waren vakantie namen. Na het opruimen van de vervallen Franse en Britse stellingen en  nadat ze de  gedeeltelijke of onbegraven lijken van hun tegenstanders een convenabel graf hadden bezorgd, wilden de Duitsers het bos praktisch reorganiseren.  Op de vroegere renbaan werd er luchtafweergeschut opgesteld, doch de Britse artillerie koos deze luchtafweerbatterij uit als mikpunt voor haar dagelijkse schietstonde. In de herfst van 1915 verplaatste die Duitse luchtafweerbatterij zich naar een hoeve in Beselare. Onder de doelheuvel ontdekten de Duitsers primitieve Franse schuilplaatsen, het krioelde er van het ongedierte. Alles werd opgekuist en bruikbaar gemaakt ten gerieve van de commandant van het 54e Duitse artillerieregiment. Van bovenop de heuvel had hij een uitstekend zicht op Ieper en op de linies op de Westhoek. Was zijn verrekijker kaduuk of maakten zijn officieren slechte berekeningen… ? Het was wel een feit dat er regelmatig klachten binnen kwamen vanuit de eigen linies op de Westhoek,  men beklaagde zich erover dat er stellingen vernield werden door het eigen geschut. Als antwoord op die beschuldigingen liet de commandant een oud Beselaars uithangbord overbrengen, daarop stond: “In den Ondanck,” en liet dat bord ophangen boven de ingangsdeur van zijn commandopost.

 

Niet alleen de eigen artillerie was hier actief maar ook de kanonnen van aan de overkant spuwden dagelijks hun portie granaten uit op het bos! Dagelijks vielen er slachtoffers, gewonden maar ook doden. In de kalmere perioden van 1916 en in het voorjaar van 1917 heerste er hier een stilzwijgende overeenkomst, iedere voormiddag tussen 9 en 10 uur zwegen de kanonnen van beide kampen. In die tijdspanne werden de gewonden en doden weggehaald.  Zo zag men er elke dag,  langs de weg ten zuiden van het Polygoonbos, een Duitse voerman die met zijn paardenkar de lijken van dichtbij het Hooge naar een begraafplaats in Beselare voerde. Duitse begraafplaatsen waren er genoeg! Meestal had ieder regiment zijn eigen dodenakker. Ook ten noorden van het bos werd er in de zomer van 1915 een begraafplaats aangelegd, het telde 347 graven van het 248e infanterieregiment.

 

Op 25 september 1915 was er een ondergrondse ontploffing bij de Bellewaerde-hoeve. Hierbij kwamen heel wat mannen van het 248e I.R. om. De slachtoffers werden in een massagraf op de regimentsbegraafplaats begraven, boven op het massagraf werd en enorm groot houten kruis geplaatst. Indien er een hoger officier sneuvelde, dan kon hij voor zijn begrafenis rekenen op een korte plechtigheid. Nabij de doelheuvel moest er dan een peloton aantreden om de lijkbaar naar de begraafplaats of naar de tram halte te begeleiden.

 

Noch steeds is diezelfde doelheuvel, iedere jaar op ANZAC day, het toneel van een sereen herdenkingsmoment! Een plechtige samenkomst waar men o.a. de Australische slachtoffers, die hier in de Derde Slag bij Ieper vielen, herdenkt.

Meer artikels
Graf Lt. Col. John McCrae. 22-01-2018
Wimereux Communal Cemetery Wimereux Frankrijk.

Het levensverhaal van Luitenant-kolonel John Alexander McCrae, is waarschijnlijk één van de meest bekende verhalen uit de Groote Oorlog.

lees meer ...
Bailleul Communal Cemetery Extension Nord. 01-06-2015
Bailleul Frankrijk.

In het voorjaar van 1915 hadden de Duitsers opnieuw geprobeerd om bij Ieper een doorbraak te forceren.

lees meer ...
Tank Cemetery. 19-03-2018
Guemappe Frankrijk.

Het dorpje Guemappe ligt in het departement Pas-de-Calais, 800 meter ten zuidwesten van de hoofdweg van Arras naar Cambrai.

lees meer ...