Gorjansko Slovenië.
Gorjansko Austro - Hungarian Military Cemetery.
Gorjansko Slovenië.

Op de militaire begraafplaats gelegen achter de dorpsbegraafplaats van Gorjansko liggen er meer dan 10.000 militairen begraven. Het is daarmee de grootste dodenakker van het Oostenrijks – Hongaarse leger, velen van hen stierven aan het Isonzo front. Het leger van het keizerrijk Oostenrijk – Hongarije bestond toen uit manschappen van verschillende nationaliteiten. Een van die kerels was de Pool Jozef Klimasara die stierf op 5 januari 1916. Hoe komt een Pool in het Oostenrijks – Hongaarse leger terecht? Om dat te verklaren moet men terugkeren in de tijd, want als er één land is met een complexe geschiedenis, dan is dat wel Polen!

 

 

 

Na een burgeroorlog werd Polen in 1772 letterlijk verdeeld door de Pruisische koning Frederik de Grote, de Russische keizerin Catharina de Grote en Maria Theresia van Oostenrijk. Van Polen bleef toen alleen nog een klein protectoraat over. Hervormingsgezinde Polen kwamen in 1792 in opstand maar die werd in 1793 neergeslagen door Rusland en samen met Pruisen werd Polen nog verder verdeeld tussen de drie grote mogendheden van dat moment. De drie bezetters begonnen meteen het land te annexeren waardoor er veel Polen naar Frankrijk vluchtten. Ze namen daar dienst in het leger en hoopten zo het land ooit te kunnen bevrijden.

 

 

 

 

In 1797 werden er daadwerkelijk veldtochten gehouden en ook Napoleon gebruikte deze Poolse troepen. Na de overwinning van Napoleon op Pruisen verloor Pruisen een deel van zijn Poolse gebieden en stichtte Napoleon het Groothertogdom Warschau. Hierna werd er nog een poging gedaan om samen met Frankrijk de Russen te verdrijven maar dit liep op niets uit door de val van Napoleon. Bij het Congres van Wenen in 1815 werd het Koninkrijk Polen gevormd in een personele unie met Rusland. Er kwam een constitutie naar Frans model maar de structuur van de Poolse maatschappij bleef grotendeels hetzelfde, met de macht bij de adel, en boeren die onderworpen bleven aan de adellijke grootgrondbezitters.

 

De Polen kwamen meteen in opstand maar die werd met harde hand door de Russen onderdrukt. In datzelfde jaar brak er een opstand uit in het Pruisische deel van Polen, ook hier werden strenge maatregelen genomen. De verdere Duitse kolonisering van het gebied werd doorgezet en het Duits werd er de belangrijkste taal. In 1846 brak er in Krakau een opstand uit, en Oostenrijk maakte hier gebruik van om de stadsrepubliek te annexeren. Naar aanleiding van de Italiaanse eenwording steeg ook de onrust in Polen, en dat leidde tot enkel schuchtere hervormingen, zoals het heropenen van de universiteit van Warschau en de vervanging van wat Russische ambtenaren door Polen.

 

In 1861 volgde er weer een betoging voor de eenwording van Polen en wat later weer een heuse opstand. Deze mislukte doordat de boeren niet deelnamen en dat was voor de Russen de aanleiding om de touwtjes weer zeer strak aan te trekken. Over het algemeen kan men zeggen dat zowel Rusland als Pruisen ernaar streefden om alles wat Pools was af te schaffen.

 

Sinds 1871 maakte het Pruisische deel van Polen deel uit van het Duitse Rijk onder leiding van kanselier Bismarck. Bismarck voerde een harde germaniserende politiek, hij wou daarmee de Poolse adel, de taal en de katholieke kerk uitschakelen. Toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak mocht de Poolse maarschalk Józef Pilsudski met een groot leger de Russische grens overtrekken, maar Toen de Duitsers aan de verliezende hand waren, liet Pilsudski zich uitroepen tot president van de Poolse republiek, en die werd door de geallieerden erkend. In het Verdrag van Versailles in 1918 werd de grens met de verliezer Duitsland slechts gedeeltelijk vastgelegd. Pas na volksstemmingen in Oost-Pruisen en Opper-Silezië zou er definitief over deze gebieden beslist worden. Pilsudski wilde een federatie met de Litouwse, Oekraïense en Wit-Russische gebieden. Dit alles leidde tot de Pools-Russische oorlog waarbij zelfs Warschau in de handen van de Russen leek te gaan vallen. Op miraculeuze wijze wist Pilsudski dit te voorkomen. In 1921 werd de definitieve grens door de geallieerden vastgelegd en die liep ten oosten van de zogenaamde Curzon-lijn.

 

 

Er vochten Polen in het Duitse en het Oostenrijks – Hongaarse leger, maar ook in het Russische en zelfs ook in het Franse Leger!  Bij het uitbreken van de oorlog werd in Parijs het Comité van Poolse vrijwilligers opgericht dat bestond uit Poolse immigranten uit Parijs en het noorden van Frankrijk, zij namen in de periode ’14 - 15 dienst bij het Franse vreemdelingenlegioen. Later, op 4 juni 1917 keurde de Franse president Raymond Poincaré de oprichting van een Pools leger op Frans grondgebied goed. Tegen het einde van de oorlog stond er 30.000 mannen onder het bevel van generaal Jozef Haller. Die troepen bestonden vooral uit naar Amerika geëmigreerde Polen, krijgsgevangenen en  deserteurs uit vijandelijke legers, weinig van deze Polen woonden vóór 1914 in Frankrijk.  

 

In september 1939 werd Polen opnieuw uiteengescheurd, maar dat is een andere story en denkelijk nog een barbaarser verhaal!

 

 

Meer artikels
Graf Major W. Redmond nabij Locre Hosptice Cemetery. 05-06-2017
Loker (Heuvelland) België.

'Alweer een heerlijke zomerdag. Na het ontbijt kuier ik wat rond in de kloostertuin.

lees meer ...
Toronto Avenue Cemetery 'Last Post'. 22-06-2015
Ploegsteert (Comines-Warneton) België.

In het begin van de 17e  eeuw werd het  een gewoonte om de soldaten  via een signaal ( via tromgeroffel of trompetgeschal) te laten weten wanneer deze zich naar hun slaapplaatsen  moesten begeven.

lees meer ...
The Long Road To Passchendaele 13-11-2017
Frezenberg (Zonnebeke) België.

Het aantal slachtoffers van de Derde Slag bij Ieper of Passendale is veel hoger dan tot nu toe werd aangenomen.

lees meer ...