Transinne België.
Ralentis... tu arrives près de mon école!
Transinne België.

'Ralentis... tu arrives près de mon école!' ligt binnen het schootsveld van dit kanon.

 

Op de loop van het kanon staat in het Latijn: Ultima Ratio Regum ( vrij vertaald: DE LAATSTE HOOP VAN DE KONINGen) Deze leuze staat vandaag nog op het kenteken van de Belgische artillerie. Houwitser, kanon of mortier? Een houwitser was oorspronkelijk een wapen dat explosieve ladingen verschoot terwijl een kanon vrijwel alleen maar recht vooruit projectielen verschoot zoals schroot of massieve ballen met de bedoeling een ricochetschot een stuiterbal door de gelederen te veroorzaken. Dit is de reden waarom Napoleon de voorkeur gaf aan harde grond voor zijn veldslagen. 

 

De omschrijving van de termen houwitser en kanon zijn in de loop der tijd sterk gewijzigd en werd de mate van de elevatie van de loop bepalend. Tijdens WOI haalden de meeste vlakke baan wapens een elevatie van slechts 35° of minder, terwijl de meeste houwitsers toen maximaal 45-50° konden halen. Bij een hogere elevatie sprak men van mortieren. Kanon is de verzamelnaam voor een aantal stukken geschut dat een projectiel in een nagenoeg rechte baan op het doel afschiet (vlakbaan geschut). Het moderne kanon is omstreeks 1325 in Italië uitgevonden, dankzij de uitvinding van het buskruit in China, dat door ontdekkingsreizigers naar Europa was meegenomen. Een houwitser wordt ook krombaan geschut of worpgeschut genoemd. Houwitsers kunnen projectielen tot 30 kilometer ver afschieten. Een voorbeeld van een grote houwitser in WOI was de bekende Duitse Dikke Bertha. De houwitser werd vooral aan het begin van een veldslag ingezet. Snel oprukkende aanvallende legers konden door de verdedigers met houwitsers worden bestookt, nog voordat deze hun stellingen hadden bereikt. Aanvallend konden houwitsers worden gebruikt om de stellingen van de vijand te beschieten, voordat tot de eigenlijke aanval werd overgegaan.

  

Een mortier is een stuk artillerie met een zeer korte, in een hoek van meer dan 45° geplaatste afvuurpijp. De mortier behoort ook tot het krombaan geschut. Mortieren behoren tot de oudste groep vuurwapens. Het waren in oorsprong logge en zware wapens met als voornaamste toepassing de inzet bij beleggen van steden en vestingen. Tot de Napoleontische tijd was de mortier een voornaam artillerie wapen, maar de Franse veldheer had er een andere mening over. Hij achtte de logge zware mortieren ongeschikt voor de dynamische moderne oorlog, en bouwde juist houwitsers en zwaarder veldgeschut uit tot de notenkrakers van het slagveld. De naam mortier is afgeleid van het gelijknamige keukenwerktuig dat vaak ook vijzel wordt genoemd. Vroege uitvoeringen tonen daar ook gelijkenis mee. De mortier is vooral geschikt om op korte afstand tegen vijandelijke troepen te gebruiken. Het is een doeltreffend middel om projectielen over een muur heen te schieten. De Eerste Wereldoorlog - met zijn typerende loopgravenstrijd - betekende de wedergeboorte voor de mortier. De tijd was rijp voor vernieuwende ontwerpen waarbij zijn belangrijkste eigenschap gecombineerd werd met een hanteerbaar gewicht. Na WOII ontstond de omschrijving die thans nog geldt. Alle wapens die een direct vuur geven worden geschaard onder kanonnen; wapens die indirect vuur geven noemen we houwitsers.

Meer artikels
HMS Vindictive. 07-05-2018
Oostende België.

De bevoorrading van de Britse troepen aan de Belgische kust verliep problematisch.

lees meer ...
General Maiste en XXI Corps Memorial. 04-05-2015
Ablain-Saint-Nazaire Frankrijk.

Op de plaats waar de Franse generaal Maistre in de tweede slag om de Artois het bevel voerde, staat nu zijn standbeeld.

lees meer ...
Ayette Indian & Chinese Cemetery. 26-02-2018
Ayette Frankrijk.

Het Britse Ayette Indian & Chinese Cemetery werd oorspronkelijk in september 1917 door Britse gevechtstroepen aangelegd en bleef tot april en in de herfst van 1918 in gebruik.

lees meer ...