Ariburnu Turkije.
'Sundown' Anzak Koyu ( Anzac Cove).
Ariburnu Turkije.

Het gevecht op Gallipoli dat in twee dagen tijd afgelopen had moeten zijn, duurde uiteindelijk meer dan acht maanden. De strijd op het Turkse schiereiland wordt dan ook terecht bekeken als een zwarte bladzijde in de Britse krijgsgeschiedenis. Op alle niveaus schoot men er tekort, zowel op politiek, militair en op logistiek vlak. Maar door de incompetentie van een aantal bevelvoerende hoofdofficieren was deze campagne gedoemd om te mislukken!

 

Bij de strijd om Gallipoli waren er meer dan één miljoen mannen betrokken. Het aantal getroffenen lag ergens tussen 30 en 50 % van dit aantal, men kan geen preciezer getal geven omdat er van sommige landen geen stipte cijfers bekend zijn. Deze veldslag was een ware volkerenslag. Aan Britse kant waren er o.a. Gurkha’s en andere troepen uit India aanwezig maar ook Ieren, Australiërs, Nieuw- Zeelanders en Newfoundlanders. De Fransen traden hier aan met koloniale troepen uit vooral Senegal en Noord-Afrika terwijl er ook binnen het Ottomaanse leger allerlei regionale identiteiten uit het Rijk vertegenwoordigd waren.

 

Bij benadering dienden 469.000 inwoners uit het British Empire ( Britse Rijk) in de Gallipoli campagne: 328.000 strijders en 141.000 niet strijders. Ongeveer 120.000 van hen werden op een of ander manier getroffen, 34.000 van hen kwamen om het leven. De allerhoogste Britse inzet op het schiereiland bedroeg op een zeker moment 128.000 personen: 85.000 strijders en 43.000 niet strijders. Ook de 'Anzacs' (Australian and New Zealand Army Corps ) maakten deel uit van dit uitgestrekte British Empire. Op Gallipoli werden er vijftig- a zestigduizend Australiërs ingezet, 8.709 van hen sneuvelden of overleden ten gevolge van hun verwondingen of ziekten. 19.441 Aussies raakten gewond, sommigen van hen meerdere keren, en 70 werden krijgsgevangen genomen. Tijdens de campagne werden er ook 63.969 Australiërs ziek gemeld. Van de 8.556 Nieuw Zeelanders die op Gallipoli waren ingezet verloren 2.721 het leven en raakten er van hen 4.752 gewond, ook bij hen geraakten sommigen meerdere keren gewond. Het totale aantal 'ANZAC' slachtoffers  was  35.623 manschappen, waarvan 11.430 doden en 24.193 gewonden. Als herdenking aan de vele zinloze slachtoffers van de nederlaag op dit schiereiland vieren de Australiërs en de Nieuw -  Zeelanders nog steeds op 25 april de verjaardag van de eerste landing, ze noemen die dag 'Anzac Day'.

 

De Fransen verloren ongeveer 27.000 van hun 80.000 ingezette manschappen, d.w.z. doden, gewonden, vermisten en krijgsgevangenen inbegrepen. De Fransen brachten al hun doden samen op één grote begraafplaats bij Morto Bay.

 

Men vermoedt dat er aan Turkse zijde in totaal 500.000 militairen werden ingezet bij de strijd op het schiereiland. Het aantal slachtoffers wordt geschat op een getal ergens tussen de 250.000 en 300.000 van wie er 87.000, volgens officiële Turkse bronnen, de strijd niet overleefden.

 

'Kein Platz für deutsche Gefallene auf Gallipoli'! Aan de zijde van de Turken streden er ook Duitsers mee, maar die zijn zo goed als vergeten. Het is moeilijk om het aantal gesneuvelden aan Duitse zijde vast te stellen want in de loop van de jaren verdwenen er heel wat Duitse graven. Er is ook geen herdenkingsplaats of monument die de Duitse slachtoffers memoreert in Gallipoli. Sommige van de Duitse slachtoffers zijn begraven in Tarabya. In Tarabya nabij Istanbul ligt namelijk de enige Duitse begraafplaats in Turkije, met zowel slachtoffers van de Eerste en de Tweede Wereldoorlog.

 

Hoe dan ook alle vechtende partijen hebben over deze dramatische kamp hun eigen verhalen en mythes geconstrueerd. In de ruim honderd jaar na Gallipoli bleken sommige verhalen langdurig hun waarde te houden, anderen enigszins of diepgaand te veranderen of aan betekenis te verliezen. Misschien was er toch een positief puntje betreffende de landing op Gallipoli, men kon leren uit de gemaakte fouten, en dat deed men ook! Gedurende de Tweede Wereldoorlog werden de landingen op Gallipoli extensief bestudeerd, de daar opgedane ervaringen vormden de basis voor de succesvolle amfibische operaties in o.a. Sicilië en Normandië.

Meer artikels
Flanders Field American Cemetery. 29-10-2018
Waregem België.

Getuigenis van Private Robert L. Dwight (geboren in 1897 in de Harnell/Canisteo, New York area).

lees meer ...
Cryer Farm Bunker ( Duitse medische hulppost). 04-09-2017
Geluveld (Zonnebeke) België.

De Cryer Farm Bunker ligt ca. 300m ten NO van het kruispunt Zandberg, dat tijdens de oorlog door de Britten 'Clapham Junction' werd genoemd  in Geluveld.

lees meer ...
Duitse veldgraven. 13-07-2015
Col de la Chapelotte Frankrijk.

Vanaf 25 september 1914 begon de frontlijn in de Vogezen zich te stabiliseren.

lees meer ...