Ieper België
Franse begraafplaats Saint-Charles-de-Potyze.
Ieper België

 

Tijdens de oorlog gingen de Fransen anders te werk om met hun doden dan bv de Britten. Het was pas vanaf 29 december 1915 dat er een wet kwam op het individuele en eeuwige graf.  Daarvoor werden de overleden militairen in een “Fosse Commune”, (massagraven) begraven. Dit waren gemeenschappelijke graven van (normaal gezien) maximaal 100 personen. Officieren kregen wel aparte graven. Deze grafleggingen gebeurden na de gevechten, meestal soms weken of maanden nadien. Deze gewoonte dateerde nog van de oorlog van 1870, maar tijdens de Groten Oorlog begonnen de kameraden van de gesneuvelde zelf met de aanleg van aparte veldgraven, deze werden voorzien met handgemaakte kruisen en versieringen. Daarnaast ontstonden er bij de hulpposten geleidelijk aan kleine militaire begraafplaatsen vooral bij die (precies zoals deze begraafplaats) relatief dicht bij het front lagen. De meeste militairen hier begraven stierven in de winter van 1914 - 1915 en   in de periode april - mei 1915. Hun graven werden aan de Potyze gehergroepeerd na de oorlog, het massagraf telt 616 onbekenden.

 

 

Naast de vele katholieke en twee Joodse graven zijn er ook 69 graven van moslims, van Algerijnen, Marokkanen, Senegalezen en Tunesiërs. Bij de moslims kijkt het graf (meestal) in de richting van Mekka, hier liggen de moslimgraven gewoon in de rijen en zijn dus naar het zuidoosten gericht. Hun grafzerk (centraal op de foto zien we een aantal moslimgraven) loopt uit op een spitse hoefijzerboog en draagt in die boog een croissant (halve maan), een vijfpuntige ster en een taaluiting in Arabisch schrift. De maansikkel is het zinnebeeld voor de islam en de vijfpuntige ster staat in het teken de vijf geloofsplichten van de moslim:

 

 

  • de geloofsbelijdenis,
  • het rituele gebed,
  • de rituele aalmoezen,
  • vasten in de ramadan
  • de bedevaart naar Mekka.

 

 

 

De tekst bestaat uit twee regels lettertekens die van rechts naar links worden geschreven en gelezen., Eén woord op de eerste regel, twee op de tweede = fonetisch: “Hataa Qabroe Almarchoem” vertaald in het NL  als:  “Dit is het graf van de dode”.

 

 

 

 

De moslimgraven op de begraafplaats dragen de volgende afkortingen:

 

RZ Régiment de Zouaves

RTA Régiment de Tirailleurs Algériens

RTT Régiment de Tirailleurs Tunésiens

RTS Régiment de Tirailleurs Sénégalais

RMZT Régiment Mixte de Zouaves et Tirailleurs

RMTA Régiment de Marche de Tirailleurs Algériens

RMTT Régiment de Marche de Tirailleurs Tunésiens

RTI Régiment de Tirailleurs indigènes (= Marokkanen, wordt later Régiment de Tirailleurs Marocains)

RIMCM Régiment d’Infanterie de Marche Coloniale du Maroc

 

De Fransen gebruikten hun groot overzees koloniaal imperium  bij de oorlogsvoering. Tijdens de Eerste Wereldoorlog hebben de Fransen 176.000 Algerijnen en 50.000 Tunesiërs ingezet. Op het West-Europese front hebben deze overzeese troepen 36.000 man verloren. Op Belgisch grondgebied kwamen meer dan 5000 Afrikanen in Franse dienst om. Ook de zoeaven behoorden tot de overzeese troepen. Dat waren Algerijnen van Europese afkomst (pieds-noirs).

 

Er zijn ook nog enkele moslimgraven uit september 1914. Het begin van de oorlog was een bewegingsoorlog dus gaat het hier vermoedelijk om militairen die in het binnenland omkwamen. De winter van 1914-1915 bemanden de Franse troepen het grootste deel van de geallieerde loopgraven in de Ieperboog. Het was een harde winter die voor de Noord-Afrikanen zeker een hel moet geweest zijn. Er zijn ook graven uit de periode september 1915 en februari - maart 1916, Dit is merkwaardig omdat er in die periode nagenoeg geen Franse troepen bij Ieper gelegerd waren, waarschijnlijk werden ze vanuit de kuststreek naar hier overbracht. Eén moslimgraf dateert zelfs uit mei 1919, dus na het einde van de oorlog. Het is mogelijk dat die man stierf aan zijn opgelopen verwondingen, aan de Spaanse griep (epidemie van 1918-1919), of aan de gevolgen van een ontploffing bij het opruimen van munitie.

 

Een merkwaardig graf: in het rechterblok, tegen het massagraf, bevindt zich de joodse grafsteen van Léon Félix Lévy. Deze man was kapitein van het 1er RIMCM. Als een Algerijnse jood was hij bevelhebber over een Marokkaanse eenheid, die vanzelfsprekend overwegend uit moslims bestond (er waren ook katholieke Noord Afrikanen). Kapitein Lévy stierf tijdens de Tweede Slag bij Ieper, op 30 april 1915.

 

Meer artikels
Tyne Cot Cemetery 'Silent City Meets Living City'. 30-10-2017
Passendale ( Zonnebeke ) België.

Op 14 oktober 2017 vond het unieke reflectiemoment 'Silent City Meets Living City' plaats.

lees meer ...
'Sundown' Anzak Koyu ( Anzac Cove). 11-01-2016
Ariburnu Turkije.

Het gevecht op Gallipoli dat in twee dagen tijd afgelopen had moeten zijn, duurde uiteindelijk meer dan acht maanden.

lees meer ...
Grootebeek British Cemetery. 'Pte John Lynn VC DCM'. 27-04-2015
Reningelst (Poperinge) België.

John Lynn VC (1888 - 1915), soldaat bij het 2de battalion van het Lancashire Regiment verdiende op 02 mei 1915 het Victoria Cross.

lees meer ...