Tarabya (Istanbul) Turkije.
Deutscher Soldatenfriedhof Tarabya 'Generalfeldmarschall Colmar Freiherr von der Goltz'.
Tarabya (Istanbul) Turkije.

Achter een zwaarbewaakte ingangspoort ligt een Duitse militaire begraafplaats. De stalen deuren zijn langs binnen opgesmukt met Duitse adelaars, die bijgevolg niet zichtbaar zijn langs de straatkant.   Dit oord van herdenking bevindt zich in Tarabya, een oude ambassadewijk van het Istanbuls district Sarıyer en ligt aan de Europese oever van de Bosporus. Op deze oorlogsbegraafplaats tellen we 677 Duitse oorlogsgraven: 505 uit de Eerste Wereldoorlog en 172 uit de Tweede Wereldoorlog.

 

Een van de hier begraven Duitsers is Wilhelm Leopold Colmar (Freiherr) von der Goltz, ook bekend als Goltz Pasja. Goltz Pasja werd op 12 augustus 1843 in het Oost-Pruisische Adlig Bielkenfeld. Colmar ging in 1861 bij het leger en geraakte gewond in de Duitse Oorlog (1867). Tijdens de Frans-Pruisische Oorlog (1870-1871) was hij verbonden aan de staf van prins Frederik Karel van Pruisen. Als stafofficier werd hij na de strijd de officiële geschiedschrijver van het Duitse leger over de oorlog van 1870. Nadien werd von der Goltz ook professor aan de militaire academie van Potsdam.

 

Al sinds 1790 waren er Pruisisch-Ottomaanse militaire banden die gericht waren tegen Rusland. In 1882-83, nadat de Britten zich Egypte hadden toegeëigend, werden die banden nog versterkt. In zijn boekwerken, zoals 'Gambetta und seine Armee' en 'Das Volk in Waffen', benadrukte von der Goltz steeds weer dat zowel de burgerij als de hele bevolking mee gemobiliseerd moest worden in een moderne oorlog. Zijn theorieën vielen niet in Turkse dovemans oren. Onbewust werd Colmar von der Goltz aldus de inspirator van heel wat Jonge-Turkse officieren die in 1908 in Istanbul de macht grepen.

 

In 1883 werd von der Goltz als militair adviseur naar het Ottomaanse Rijk gestuurd, waar hij tot 1895 belast was met de modernisering van het Turkse leger. Hij kreeg hiervoor de titels van pasja en moesjir (maarschalk). Zowel de voorstanders van een oorlog aan Duitse zijde als Enver Pasja, als de voorzichtigere Kemal Pasja keken naar hem op. Laatstgenoemde zou in 1923 als Atatürk de Turkse republiek stichten. Von der Goltz maakte vervolgens verder carrière in Duitsland, een loopbaan die hij in 1911 afsloot met zijn benoeming tot Generalfeldmarschall.

 

Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog kwam von der Goltz terug in actieve dienst, maar de teleurgestelde von der Goltz kreeg niet het commando over de legers in het oosten. Door de tussenkomst van von Moltke stuurde de Duitse keizer hem naar België. Vanaf 23 augustus 1914 tot 28 november 1914 was hij de militaire gouverneur van België In deze functie liet hij zich opmerken door het nemen van gijzelaars en de harde repressie van elk vermeend verzet. Eind augustus reisde hij op en neer tussen het hoofdkwartier in Koblenz en Luik. Hij maakte er zich toen vooral zorgen over het feit dat de jonge Duitse vrijwillige verplegers van de Jungdeutschlandbund niet onder het internationale recht vielen. Toen hij op 1 september Brussel binnentrok om er met 3.000 manschappen de 700.000 Brusselaars in het gareel te gaan houden, pochte hij in een brief aan zijn vrouw dat de gebeurtenissen in Leuven de burgers zo veel schrik hadden aangejaagd dat de ordehandhaving in Brussel nu gemakkelijk was. Zijn zorg om het internationale recht was opeens verdwenen! Al na een maand verweten sommigen in Berlijn hem dat hij te zacht optrad en al snel vroeg hij zelf om zijn overplaatsing. Begin december '14 werd von der Goltz voor een onderhoud met de keizer naar Posen ontboden, hij werd opnieuw militair adviseur in het Ottomaanse Rijk.

 

Hij reisde eerst naar Boekarest voor overleg met premier Bratianu en koning Ferdinand. Roemenië weigerde immers om Duits oorlogsmateriaal over zijn grondgebied naar Turkije te laten transporteren. Het oorlogsjaar 1915 bracht von der Goltz door aan het Zuid-Mesopotamische front. Naast andere Duitse officieren was Colmar Freiherr von der Goltz ook betrokken bij de volkerenmoord op de Armeniërs en werkte hij mee aan de plannen voor de deportatie van de Armeniërs.

 

 

Op 19 april1916, stierf hij in Bagdad aan tyfus, door een besmetting opgelopen tijdens een bezoek aan een veldhospitaal. Zijn lichaam werd met groot ceremonieel naar Istanboel gebracht en er nadien ter aarde besteld in Tarabya.  Enver Pasja had al in 1916 plannen voor de oprichting van een groots mausoleum voor Generalfeldmarschall von der Goltz, maar Atatürk wenste geen enkele buitenlander die eer bewijzen.

 

 

 

Meer artikels
Hooge 07-09-2015
Zillebeke (Ieper) België.

September 1915 getuigenis van H.S. Clapham ( Honourable Artillery Compagny).

lees meer ...
Colonna Bezzecca. 20-07-2015
Bezzecca Italië.

Op 21 juli 1866 werd de 'Slag van Bezzecca' uitgevochten tijdens de derde Italiaanse onafhankelijkheidsoorlog tussen het Koninkrijk Italië en het Oostenrijks - Hongaarse Rijk.

lees meer ...
Modrejce Österreich Ungarischer Soldatenfriedhof. 17-07-2017
Modrejce Slovenië.

De Oostenrijks-Hongaarse militaire begraafplaats van Modrejce ligt aan de oostelijke rand van het dorp.

lees meer ...