Col de Sainte-Marie-aux-Mines Frankrijk.
Het eenzaam graf van Landsturmmann Max Righter.
Col de Sainte-Marie-aux-Mines Frankrijk.

Op de col nabij Sainte-Marie-aux-Mines in de Vogezen ligt een eenzaam en door de tijd getekend oud Duits grafmonumentje. Op deze grafsteen staat de naam van Max Righter gebeiteld. Hij was Landsturmmann (soldaat van de Landsturm) bij de 3e compagnie van het Landsturm Infanterie Bataillon Friedberg (LIB Friedberg), deze Duitse eenheid was afkomstig uit Hessen. In  WO 1 lag hier het Duitse Hegelau Lager (kamp). De naam van het Hegelau Lager is een samenvoeging van de familienaam van Oberst Hegel (LIB Weilheim) en ‘au’ wat in het Duits een weide is, dus een plaats waar het rustig is! Dit groot kampement werd ten noordoosten van de frontsector Violu en Bernhardstein aangelegd. Dit lager moest er voor zorgen dat er voldoende opvang was voor de manschappen van de eenheden die tijdelijk op rust mochten. De werken aan het Hegelau Lager werden gestart door het Landsturm Infanterie Bataillon Weilheim en verder afgewerkt door eenheden van de Landsturm, vooral het LIB Friedberg was hier zeer actief. De daar gebouwde houten barakken waren van goede kwaliteit en ook relatief comfortabel. Net zoals in de meeste andere Duitse rustkampen werd ook hier een houten kapel in elkaar getimmerd, de godsdienst bleef ondanks alles zeer belangrijk! Bij het kampement legde men ook een Soldatenfriedhof aan. Daarvan zijn de grafsteen van Max Righter en de obelisk met boven “der Löwe von Hessen” (de leeuw van Hessen ) nu nog de enige resterende tastbare relicten. De obelisk met leeuw was eveneens het werk van het LIB Friedberg uit Hessen.

 

 

Max overleed hier, ergens in de nabije omgeving, op 23 november 1916 en werd na de oorlog overgebracht naar het Soldatenfriedhof van Sainte-Marie-aux-Mines samen met zijn gevallen kameraden die in de buurt lagen begraven. Door een niet gekende reden is zijn grafsteen de enige die overbleef in het nu bosrijke gebied. Voor de oorlog sprak men nog niet van Sainte-Marie-aux-Mines maar van Markirch, dat was de oude Duitse naam van de gemeente. De col de Sainte-Marie-aux-Mines markeerde de grens tussen Frankrijk en Duitsland. Militair gezien was dit in WO 1 de regio van de eerste zware gevechten in de sector van Bernhardstein. De nabijgelegen  col de Violu speelde een belangrijke rol in de verdedigingslijn van de Fransen tot  aan Tête des Faux.  Sainte-Marie-aux-Mines zou tot in 1918 in Duitse handen blijven.

 

 

Hoewel Max Righter bijna 32 jaar oud was, dat is toch wat zijn moeilijk leesbare geboortedatum die vermeld staat op de oude grafzerk “28.11.1884” ons laat vermoeden, was hij in feite nog wat te jong om deel uit te maken van een Landsturm Infanterie Bataillon. Ontcijferen we  misschien zijn geboorte datum niet correct? Of was hij al eerder in de oorlog gewond geraakt en daardoor onvoldoende hersteld? Of was hij gewoon niet gezond genoeg? Wie weet, maar gezien zijn leeftijd moest hij normaal dienst doen bij een eenheid van de Landwehr I en niet bij de 39 plussers van de Landsturm.

 

In het voormalige Duitse Keizerrijk begon het militaire leven toen men 17 jaar werd. De jonge mannen werden ingedeeld bij de Landsturm. Ongeveer twee jaar later in de lente van het jaar dat ze de leeftijd van 20 jaar zouden bereiken, kregen ze dan de formulieren toegezonden die hen in oktober van datzelfde jaar zou laten beginnen aan de werkelijke diensttijd. Een diensttijd bij de infanterie duurde twee jaar, bij de cavalerie en de rijdende artillerie duurde de dienstplicht drie jaar. Nadat men zijn dienst vervuld had kwam men terecht bij de “reserve” en dat voor vijf (of vier) jaar. In die periode moest men dan verplicht twee maal per jaar vier weken militaire opleiding volgen en dienst kloppen. Als die periode afgelopen was dan werden de reservisten overgeheveld naar de “Landwehr”, deze vervulden in praktijk de rol van burgerwacht of waren in het geval van mobilisatie een depot van versterkingen voor het staande leger. Wanneer men de leeftijd van 37 jaar had bereikt dan viel de verplichting weg, dat uiteraard alleen in vredestijd. Wanneer men uiteindelijk 45 jaar oud was werd men ontlast van alle militaire verplichtingen.

 

 

 

Meer artikels
Bayernwald 'Bois Quarante'. 08-12-2014
Wijtschate (Heuvelland) België.

Op 14 december 1914  kwam er een order van het Franse opperbevel voor een brede aanval met brede doelstellingen in de diepte, ze moeten de hoogtelijn veroveren om een beter uitzicht te bekomen en ook om over drogere loopgraven te beschikken.

lees meer ...
Deutscher Soldatenfriedhof Hooglede 'Jacob & Ludwig Nass'. 14-08-2017
Hooglede België

In het Vlaamse heuvellandschap ten noorden van Roeselare ligt één van de vier overgebleven Duitse begraafplaatsen waar slachtoffers uit de Grootte Oorlog worden geëerd.

lees meer ...
Roozemberg (Rosenberg) Farm. 29-05-2017
Ploegsteert (Comines-Warneton) België.

Rosenberg château, het buitenverblijf van de familie Motte-Cordonnier; werd gebouwd in 1875.

lees meer ...