Bondo Italië
Bondo Soldatenfriedhof.
Bondo Italië

Op het Österreichisch-ungarischer Monumentalfriedhof in Bondo rusten er nu 697 (andere bronnen vermelden 719) militairen. Allemaal, uitgezonderd één Duitse luitenant van het 10e Jager Bataljon uit Hannover die stierf in juni 1915, slachtoffers die tijdens de Eerste Wereldoorlog dienden in het leger van Keizer Franz Joseph I van Oostenrijk. De begraafplaats is een stille getuige van de strijd die uitgevochten werd op de gletsjers van de en Adamellogroep in de Italiaanse Alpen en de rotsen van de bergen in de regio.

 

De monumentale begraafplaats in Bondo is nu een soort van "Spoon River" (roman Edgar Lee Masters) geworden waarin alle ingrediënten voor een tragische plot verwerkt zitten. Het is een trieste plaats met herinneringen aan een compleet door de oorlog gewiste generatie. Het Soldatenfriedhof werd in 1916 in opdracht van de Oostenrijkse oberstleutenant (kolonel) Theodor spiegel, een van de bevelhebbers in de regio, aangelegd. Kolonel Spiegel (  zie foto wit marmeren buste ) vertrouwde de leiding van de werkzaamheden toe aan zijn militaire kapelaan, de Franciscaan Fabiano Barcatta. De kapelaan was ook een gepassioneerde en ervaren steenhouwer. Doch de begraafplaats kende een nogal turbulente geboorte! De niet zo ver gelegen Italiaanse artilleriebatterijen bemerkten de werkzaamheden en dachten dat men er bezig was met de aanleg van verdedigingswerken. Uiteraard openden de Italiaanse kanonniers het vuur en verstoorden het werk, maar toen het voor hen duidelijk werd dat men hier bezig was met de aanleg van een dodenakker staakten ze de beschietingen.

 

De mannen die hier rustten vielen in de valleien van Judikarien (Giudicarie), tussen de rivieren Chiese en Sarca. Slechts vijf (andere bronnen spreken van 26) van de hier begraven slachtoffers konden niet geïdentificeerd worden, allen rusten nu op een plaats die dient als monument maar ook als een waarschuwing en aanklacht tegen de oorlog. De begraafplaats bestaat uit twee delen, uit de monumentale omhoog lopende toegangstrap en de begraafplaats langsheen de top van de heuvel. De bezoekers worden er verwelkomd in een eerbiedige sfeer. De gevallenen liggen er in de schaduw van de bomen gegroepeerd in onregelmatige hoekige velden, ze liggen onder betonen grafstenen met daarop een doorlopende nummering, de namen worden vermeld op de nabijgelegen zwarte kruizen.

 

 

 

Meer artikels
'Poppies'. 14-11-2016
Menenpoort Ieper België.

De klaproos dook op in de context van de Eerste Wereldoorlog omdat ze het enige bloempje was dat bleek te groeien op gegriefde en verwoeste gronden.

lees meer ...
Montsec American Memorial. 10-09-2018
Butte de Montsec ( Montsec) Frankrijk.

De woorden: “Their Devotion their Valor and their Sacrifices will live Forever" (Hun toewijding hun moed en hun offers zullen voor altijd leven") staan te lezen op het monument.

lees meer ...
Duits veld altaar. 17-10-2016
Vilcey-sur-Trey Frankrijk.

'Gott mit uns', Duitse protestanten en katholieken, ontwikkelden in die tijd, 1870-1914 ieder hun eigen variant van nationaal bewustzijn.

lees meer ...