Houthulst België.
Belgische Militaire Begraafplaats Houthulst 'Eresaluut'.
Houthulst België.

Wanneer we op de BMB van Houthulst rondkuieren dan denken we vooral aan de pijn en ellende die de hier rustende jongens en mannen moesten doorstaan! Maar ondanks alles kenden ze in die vreselijke periode soms ook momenten van ontspanning en vreugde! In de loop van de Eerste Wereldoorlog lag de Belgische voetbalcompetitie volledig stil. Het grootste deel van België lag dan ook in het bezette gebied en de Duitsers gebruikten alle spoorlijnen om hun troepen en materiaal te vervoeren. Sommige voetbalploegen verloren hun speelveld het werd opgevorderd en ze konden zelfs niet doorgaan met trainen. Nu veel spelers waren er in feite niet meer, de meeste voetballers waren gemobiliseerd en zaten in het Belgisch leger. Ook voor de West-Vlaamse ploegen Club en Cercle Brugge was de toestand niet anders. Hun veld werd door het Duitse leger gebruikt als parkeerplaats of om er paarden te laten grazen, maar de infrastructuur er rond werd compleet verwaarloosd. In het kleine stuk onbezet België schoten er slechts nog twee belangrijke voetbalclubs over, die van Ieper en Nieuwpoort, maar gezien hun terreinen vlak in de frontstreek lagen werden die vernietigd door de beschietingen.

 

Hoe dan ook het Belgische leger telde heel wat voetballende militairen, maar hun legerdienst zou hen er niet van weerhouden om te blijven voetballen. Achter het IJzerfront zou er inderdaad duchtig gevoetbald worden, uiteraard niet in de eerste maanden na de Slag aan de IJzer (oktober 1914) dan had men in het leger wel wat anders te doen dan aan sport of voetbal te denken. Doch in de volgende jaren toen er een relatieve kalmte heerste aan het IJzerfront kon er wel ruimte vrij gemaakt worden voor voetbal en andere sporten. Dit was zeker een prima ontspanning, zowel voor de actieve sporters als voor de supporters. De legerleiding vond dit een goede zaak en moedigde het voetbal aan als een gezond vertier. Voor veel jongens was het ook een kennismaking met de voetbalsport. Al vlug ging men in de legerkampen van de Westhoek voetbalvelden oprichten, er kwamen velden in Oeren, Wulveringem, Poperinge, Stavele, Woesten, Izenberge, Gijverinkhove, Eggewaartskapelle, en op het strand van De Panne, ook in Noord-Frankrijk ontstonden er Belgische voetbalvelden. De voetbalmatchen hadden veel bijval en nogal wat soldaten verlieten zelfs hun post om ze te kunnen bijwonen, ook al konden ze daarvoor bestraft worden.

 

Toen Koning Albert I een wedstrijd bijwoonde, zag hij dat het spel ernstig gehinderd werd door de voorgeschreven zware legerbottines die de voetballende militairen steeds moesten dragen, daarom stelde hij het Belgische leger vijfhonderd paar voetbalschoenen ter beschikking. Ook andere organisaties zoals British Gifts for Belgian Soldiers doneerden sportmateriaal aan de Belgische soldaten, zij schonken o.a. 2000 voetballen en 200 paar schoenen. Zo konden de voetballende militairen vanaf 1915 met professioneel materiaal aan de slag. Naast geïmproviseerde matchen ontstonden er ook heuse voetbaltornooien waarbij ploegen van de verschillende regimenten of divisies tegen elkaar uitkwamen.  Daarnaast kwamen er ook ploegen van voetballers uit eenzelfde stad tegen elkaar uit: Gent tegen Brugge enzovoort.

 

 

Al vlug ontstond er een competitie tussen de verschillende legereenheden en in 1915 werd er voor het eerst een interland georganiseerd. Een Belgische selectie klopte een Franse ploeg met 3-0. Dit soort van wedstrijden werden steeds vaker georganiseerd. Het waren echte evenementen die heel wat publiek trokken en daarbij waren ze zeker ook goed voor het moreel van de troepen. Er ontstond zelfs een soort nationale legerploeg die overal rond de Belgische kleuren ging verdedigen. De ploeg zou beroemd worden onder de naam de Front Wanderers ( front zwervers). De ploeg bestond enkel uit militairen die bij de Belgische Voetbalbond aangesloten waren. Ze droegen trouwens de bekende rode trui waar later de naam “Rode Duivels” van afgeleid zou worden. Heel wat voetballers die bij de Front Wanderers speelden kwamen uit de hoogste voetbalklasse. Ook Club-Bruggespelers als Hector Goetinck en Felix Balyu werden geselecteerd voor die voetbalwedstrijden.  Doch dat kon alleen als ze verlof hadden! Tussen de matchen door zaten de zogezegde ‘voetbalsterren’ gewoon aan het IJzerfront, waar ook voor hen het gevaar en de dood elke dag weer om de hoek loerde.  Zo werd o.a. Cercle-Brugge speler Dominique Baes eind augustus 1918 dodelijk getroffen door een Duitse sluipschutter.

 

In 1917 werd er een waar militair voetbalkampioenschap georganiseerd, dit sportieve gebeuren kreeg een toepasselijke naam: “Tornooi van de IJzer”. Tien ploegen namen er aan deel en in de finale versloeg het elftal van het 15e Linieregiment het team van de Grenadiers met 1-0. Koning Albert en zijn zoon Leopold waren toen aanwezig, de koning schonk de overwinnaars een beker.

 

 

De Front Wanderers speelden niet alleen achter het Belgische front,  ze trokken ook op tournee in Groot-Brittannië, Frankrijk en Italië en ze maakten er ook furore. In 1917 speelden ze bijvoorbeeld wedstrijden in Liverpool, Manchester en Birmingham. Onder het kapiteinschap van Hector Goetinck gingen ploegen als Celtic en Aston Villa er voor de hakbijl. Alleen in Manchester United moesten de Belgen in het stof bijten. De populariteit van de Belgische ploeg in Groot-Brittannië bleek grenzeloos. Ook in eigen land verstrooiden de Front Wanderers de troepen. Op 6 juni 1918 in Roesbrugge in onbezet België: “klopten zij de Engelschen met 13-2 tot groot vermaak der duizenden piotten daar tegenwoordig”, zo vermeldde de krant Het Vaderland toen het gebeuren. De samenstelling van de nationale militaire ploeg varieerde nogal eens, want ook hier waren de spelers niet vrijgesteld van hun militaire verplichtingen. Als ze aan het front dienst hadden, moesten ze worden vervangen. Bovendien raakten sommige spelers gedood of gewond. De spelers waren van verschillende rang en stand. Eenvoudige volksjongens speelden met een adellijke officier. Wellicht heeft de oorlog een steentje bijgedragen aan de democratisering van de sport.

 

Enkele wedstrijden van de Front Wanderers:

  • 1 april 1917: België – Frankrijk 3-1
  • 3 juni 1917: Italië – België 3-4 (in Milaan)
  • x juni 1917: Modena XI – België 0-5
  • x juni 1917: Milan FC – België 6-4 
  • 17 november 1917: Schotland – België 1-2 (Glasgow)
  • 21 november 1917: Engeland – België 1-2 (Liverpool)
  • 24 november 1917: lokale selectie Birmingham – België 1-6
    (voor 15.000 toeschouwers met oa. doelpunt van Balyu).
  • 16 februari 1918: Engeland – België 2-5 (Birmingham)
  • 9 september 1918: Engeland (Royal Navy) – België 1-1
  • 14 september 1918: Engeland – België 2-2 (Chelsea)

 

 

Ook na de oorlog bleven de Front Wanderers nog af en toe spelen, vooral liefdadigheidswedstrijden.In mei 1919, de vrede was toen nog niet getekend, wonnen ze eerste Kentish Challenge Cup, een driehoektornooi tussen de Belgische, Britse en Franse militaire ploegen (deze militaire competitie bestaat nog steeds. Toen de Belgische competitie in 1919 opnieuw werd opgestart, telde Club-Brugge maar liefst negen oud-strijders in haar rangen. Het waren allemaal mannen die gehard waren door de oorlog en die ondanks de oorlog toch in topconditie verkeerden door het vele voetballen achter het front.

 

 

 

Meer artikels
Ara Pacis Mundi. 01-05-2016
Medea Italië.

De Ara Pacis Mundi van Medea is een monument dat opgericht werd in 1951, deze symbolische herdenkingsplaats moet de doden van alle oorlogen memoreren, maar vooral die van de Tweede Wereldoorlog.

lees meer ...
Cimetière Militaire Russe et Chapele St. Hilaire. 09-04-2017
Saint-Hilaire-le-Grand Frankrijk.

In Moskou werd er in 1916, tijdens een ontmoeting van de Franse senator Paul Doumer met tsaar Nicolaas II, afgesproken dat een Russisch expeditiekorps de Franse gelederen zou versterken.

lees meer ...
Mill Road Cemetery. 19-03-2017
Thiepval Frankrijk.

Mill Road Cemetery, 800 m ten noordwesten van Thiepval gelegen, is speciaal omdat een deel van de grafstenen plat liggen op de grond, men vreesde voor verzakkingen door de veelvuldige ondertunneling op deze plaats.

lees meer ...