Hoogstade (Alveringem) België.
Belgische Militaire Begraafplaats Hoogstade.
Hoogstade (Alveringem) België.

Omdat  zoveel Belgische militairen stierven in het veldhospitaal Clep werd  in april 1915 op de grond van de kerkfabriek een nieuwe begraafplaats aangelegd langs de Brouwerijstraat bij de dorpsplaats van Hoogstade. Bij de kerk werd een dodenhuisje geplaatst. De gestorven militairen bracht men naar het dodenhuisje gebracht in afwachting van hun begrafenis op de Belgische militaire begraafplaats. Dit gebeuren werd gestaafd door een kloosterzuster die op 26 april 1915 schreef over de aanleg van een nieuw kerkhof, waarop 19 soldaten begraven werden.

 

De gestorven soldaten waren grotendeels afkomstig uit het militaire hospitaal in het rustoord Clep, dat  anderhalve kilometer van de dorpsplaats lag. Bij de oprichting in januari 1915 was het militair hospitaal een Britse instelling, het 'Belgian Field Hospital Clep'. Joseph Clep ( Herzele 1785 -Brussel1871) was een Franse notaris en volksvertegenwoordiger die een zomerverblijf had in Alveringem. Hij huwde met Isabelle Cousijn uit Beveren-aan-de-IJzer. Het koppel bleef kinderloos en bij legaat liet hij een godshuis voor ouderlingen oprichten. De werken duurden van 1873 tot 1876. De uitbating van het rustoord Clep werd toevertrouwd aan de Zusters van Liefde uit Kortemark. Op 29 januari 1915 werd het rustoord dan uitgekozen om er het Britse Belgian Field Hospital te herbergen dat uit veiligheidsoverwegingen uit het Bisschoppelijk College van Veurne moest verdwijnen. De Clep lag dicht genoeg bij het front om gewonden aan te voeren (ca. 7km van Fort Knokke verwijdert) en bovendien lag het langs een grote baan, dat was ideaal om levensmiddelen, medicamenten en andere benodigdheden aan te voeren. Ten slotte lag ook het rustoord ver genoeg van het front om nog veilig te zijn voor het grote geschut.

 

Het Belgian Field Hospital  van Hoogstade leverde belangrijk werk tijdens de Tweede Slag bij Ieper. Oorlogsvrijwilliger en chirurg Charles Willems was na zijn werk in Duinkerke door de Inspecteur Général van de 'Service du Santé' van het Belgische Leger Mélis, naar Hoogstade gestuurd en werd daar aangesteld als medisch directeur van het Britse 'Belgian Field Hospital'. Deze majoor arts (later kolonel) was in het burgerlijk leven hoofdchirurg van het Gentse Bijloke-hospitaal en professor aan de Universiteit Gent. Door zijn kennis en talent had hij al vóór het uitbreken van de oorlog de aandacht van de medische wereld gewonnen. Hij verbeterde heel wat operationele methodes en had ervaring opgedaan in de Balkanoorlog. Deze vooruitgeschoven post in Hoogstade telde toen slechts een zestigtal bedden. Dokter Willems breidde het uit. Vanaf 15 mei 1916 kwam het Belgian Field Hospital  in Belgische handen, het hospitaal zou gedurende de ganse oorlog verder geleid worden door Dokter Willems. Met strenge hand leidde hij er een ploeg competente en gedisciplineerde medewerkers op. Hij saneerde de instelling en introduceerde de aseptische wondbehandeling. Hij zorgde ervoor dat van alle patiënten gedetailleerde observaties neergeschreven werden en dat de overleden militairen een autopsie ondergingen. Hij omringde zich onder meer ook met een radioloog en een fotograaf. Hij organiseerde lessencyclussen waaraan collega’s uit alle fronthospitalen deelnamen. Hij bewerkte zijn lessen tot een geïllustreerd leerboek, „Manuel de chirurgie de guerre”, dat al na één jaar herdrukt werd. Het boek werd later ook vertaald en werd het brevier van de geallieerde legerartsen. In dit boek besprak hij ook uitgebreid zijn originele techniek voor de aanpak van besmette (purulente) gewrichtsverwondingen, de „methode-Willems” waarop hij later nog meerdere malen is teruggekomen. Na de oorlog werd kolonel-geneesheer Willems directeur van het Militair Hospitaal van Gent. Enkele maanden later werd hij eervol ontslagen uit het leger.

 

Het Belgisch militair veldhospitaal, werkte met Belgisch personeel, op enkele Britse 'nurses' na. In het gebouw van het rustoord zelf werden 8 operatietafels geïnstalleerd, die konden doorlopend bediend worden. In dat gebouw waren ook alle dokters en het personeel gelogeerd.  De gewonden zelf verbleven in 6 grote barakken. De capaciteit bedroeg 200 bedden. Men opereerde hier vooral zwaargewonden. Van mei tot en met oktober 1916 overleden 32% van de patiënten, van november 1916 tot en met oktober 1917, 19%. In totaal zouden zowat 1320 militairen overlijden in het militair veldhospitaal Clep. De gewonden en zieken kregen meermaals het bezoek van Koning Albert en Koningin Elisabeth.

 

In juli 1917 werden aan het front 3 chirurgische voorposten opgericht, zo wou men vermijden dat gekwetsten met buikwonden op weg naar een veldhospitaal zouden overlijden aan infecties of bloeduitstortingen. De chirurgische voorpost die afhankelijk was van het veldhospitaal in Hoogstade werd in de hoeve 't Abelenhof in Reninge geïnstalleerd. De voorposten bleven ongeveer 1 jaar operationeel, in de zomer van 1917 werden ze met het oog op de geplande offensieven weer afgeschaft. Met het Bevrijdingsoffensief eind september 1918 draaide het veldhospitaal te Hoogstade opnieuw op volle toeren.

 

Na de oorlog schreef oud verpleger J. Didier het volgende: "Honderden slachtoffers van de Grooten Oorlog werden er verzorgd, velen gered, maar helaas vonden ook velen hun laatste rustplaats op het militair kerkhof van Hoogstade".  

 

Een van die jongens die het niet haalden was Frans Bel.Frans Bel die in Grimbergen geboren werd op 3 september 1883 was de zoon van Petrus (Pierre) en Catharina Gaudaen. Voor het uitbreken van de oorlog kwam de ongehuwde Frans aan de kost als metselaarsknecht, maar op 1 augustus 1914 trad hij als oorlogsvrijwilliger in dienst van het Belgisch leger. In het voorjaar van 1915 werd hij twee keer gehospitaliseerd, onder meer in Leisele. Maar op 11 februari 1917 liep het echter goed fout. In Reninge werd hij door obusscherven geraakt! Met een ingewikkelde breuk aan de linkerknie en met verwondingen aan de rechtervoorarm en het hoofd werd hij afgevoerd naar het Belgisch militair hospitaal van Hoogstade. Frans kreeg er de nodige zorgen, maar het mocht niet baten! Frans overleed er aan zijn verwondingen op 14 februari 1917, om 6 uur ’s morgens. Hij werd begraven op de Belgische militaire begraafplaats van Hoogstade (graf n°647 - op het graf staat een foute vermelding van geboortedatum, volgens zijn geboorteakte is het 3 september 1883 en niet op 12 mei). Het jaar 1917 werd een verschrikkelijk jaar voor vader en moeder Bel, want op 16 november werd ook de broer van Frans dodelijk geraakt. Jozef Bel bevond zich toen in Diksmuide en werd er omstreeks 01u00 getroffen door een ontploffende obus. Jozef werd op 19 november 1917 op de B.M.B. van Oeren begraven. Als eerbetoon aan de gesneuvelde broers werd er in Grimbergen een straat naar hen vernoemd: de Gebroeders Belstraat.

 

Na de oorlog vonden er hier op de B.M.B. van Hoogstade zowel ontgravingen en repatriëringen plaats, evenals herbegravingen van soldatenlichamen die gevonden werden in de omgeving bij de effening en wederopbouw van de frontstreek. In 1920-1921 telde deze begraafplaats 972 Belgische graven, 150 Franse en een aantal Britse en Duitse graven. Hoogstwaarschijnlijk werd dit oord ook in de periode 1924-1925 heraangelegd en voorzien van de in 1920 ontworpen officiële Belgische grafstenen. In 1968 werd de Belgische militaire begraafplaats van Reninge ontruimd, 117 graven werden naar hier overgebracht en de rest naar West-Vleteren. Momenteel liggen er op de B.M.B. van Hoogstade 825 doden begraven, 805 Belgen en 20 Britten. Zes Belgen rusten  onder een Vlaams heldenhuldezerkje. Zeventien Belgen  konden niet geïdentificeerd worden.

 

 

 

 

 

Meer artikels
Gorjansko Austro - Hungarian Military Cemetery. 04-01-2016
Gorjansko Slovenië.

Op de militaire begraafplaats gelegen achter de dorpsbegraafplaats van Gorjansko liggen er meer dan 10.000 militairen begraven.

lees meer ...
Scheepswrak 'The K- lighter' 04-01-2016
Gully BeachTurkije.

Bij Gully Beach ligt er enkele meters van de kust in zee, een wrak van een platbodemschip.

lees meer ...
Gheluvelt Service of Remembrance 'South Wales Borders'. 26-01-2015
Geluveld (Zonnebeke) België.

Gedurende de oorlog zou het South Wales Borderers Regiment 7.679 militairen verliezen.

lees meer ...