Diksmuide  België.
Crypte Ijzertoren 'Steen van Merkem'.
Diksmuide België.

 

“Hier ons bloed, wanneer ons recht''.

 

Merkem oktober 1917, tijdens een nachtelijke actie in het verwoeste frontdorp schilderen enkele Vlaamse militairen, die opkwamen voor de toepassing van de taalwetten, bovenstaande boodschap op een oude pompsteen.

 

Die oude pompsteen was in feite de sokkel van het in 1844 geplaatste standbeeld en dorpspomp ter ere van Sidronius Hosschius, een Merkemse Jezuïet uit de 17de eeuw. Deze jezuïet werd als beoefenaar van de Latijnse poëzie wereldberoemd. Het bronzen, borstbeeld bovenop de pompsteen verdween tijdens de Duitse bezetting en werd vermoedelijk door de Duitsers tot oorlogsmateriaal verwerkt. Het voetstuk dat als dorpspomp dienst deed, bleef bij de kerkruïne staan. Doordat de steen na de bevrijding plat lag, bleef hij zestien jaar onopgemerkt bij de kerk liggen.  Gelukkig beschikte het IJzerbedevaartcomité over een foto van deze steen.  Hierdoor werd het voetstuk beroemd en startte men het zoeken.  Toevallig kwam Clem De Landtsheer, toenmalig secretaris van het IJzerbedevaartcomité, op het spoor van de sokkel. Het IJzerbedevaartcomité kreeg op 7 februari 1934 de toelating om de steen te verhuizen naar Kaaskerke.De 'Steen van Merkem' werd eind februari 1934 naar de crypte van de IJzertoren overgebracht. De steen staat nu achter de Pax-Poort in de restanten van de gedynamiteerde IJzertoren. Dit symbool voor de Vlaamse gesneuvelden werd in de nacht van 15 op 16 maart 1946 vakkundig en naamloos gedynamiteerd en neergehaald.

 

In 1929 besliste het IJzerbedevaart comité een aantal belangrijke gesneuvelde Vlamingen over te brengen naar de IJzertoren, om daar opnieuw begraven te worden. De zogenaamde IJzer symbolen waren: Renaat de Rudder, Firmin Deprez, Juul de Winde, Joe English, Frans Kusters, Frans van der Linden, Edward en Frans van Raemdonck (wiens stoffelijke resten samen begraven zijn met die van de Waal Fiévez), Lode de Boninge en Bert Willems. Gezien de IJzertoren en omgeving geen begraafplaats waren bracht de overbrenging en het herbegraven van hun stoffelijke resten heel wat wettelijke en administratieve perikelen met zich mee. Pas tijdens de 13de IJzerbedevaart in 1932 konden de eerste IJzer symbolen in de crypte begraven worden. Juul de Winde werd als laatste der IJzersymbolen, pas in 1937, onder de IJzertoren herbegraven. Lode de Boninghe werd niet overgebracht maar bleef in Wevelgem begraven. Op het einde van de twintigste eeuw werd de Crypte grondig gerestaureerd en werden de kisten van de Vlaamse symbolen naar de kapel in de nieuwe toren overgebracht. Op 18 augustus 2001, na de restauratie, keerden de kisten van de Vlaamse helden terug naar de Crypte. Tot op heden is niet duidelijk hoeveel mensen er nu exact in de crypte begraven liggen.

 

 

Meer artikels
The Sacred Soil for The Flanders Fields Memorial Garden. 01-12-2014
Ieper België.

 

Samen met het Britse Guards Museum plande de Vlaamse overheid de aanleg van een herdenkingstuin vlakbij Buckingham Palace, de residentie van koningin Elizabeth II.

lees meer ...
Dreiging boven 'The Hawthorn Mine Crater'. 07-12-2015
Beaumont-Hamel Frankrijk.

Eind 1915 zat de oorlog vast! De geallieerde bevelhebbers vergaderden in het hoofdkwartier van de Franse generaal Joffre.

lees meer ...
Lijsenthoek Military Cemetery 'Pte R. Van Neste'. 06-11-2017
Poperinge België.

Tussen de vele Britse doden hier begraven op Lijsenthoek Military Cemetery vinden we de grafsteen van een gesneuvelde Canadese Private.

lees meer ...