Houthulst België.
Belgische militaire begraafplaats Houthulst.
Houthulst België.

Het beruchte bos van Houthulst was bijna de ganse oorlog in het bezit van de Duitsers, en werd uitgebouwd met allerlei Duitse installaties en verdedigingswerken, in en rond het bos werd ook een netwerk van spoorlijnen aangelegd. Het bos zou pas op 28 en 29 september 1918, door Belgische troepen bevrijd worden. Doch gedurende de oorlog werd het luchtruim boven het bos en haar omgeving regelmatig bezocht door Belgische en andere geallieerde piloten. Eén van hen was Willy Coppens.

 

Luchtaas Willy Omer François Jean Coppens (Watermaal-Bosvoorde, 6 juli 1892 – Berchem, 21 december 1986) was de Belgische piloot die tijdens de oorlog de meeste luchtzeges behaalde. Willy was de zoon van kunstschilder Omer Coppens (1864 - 1926) en werd in 1913 opgeroepen om zijn militaire dienst te gaan vervullen. Hij werd ingedeeld bij het 2e Regiment Grenadiers, maar toen de oorlog uitbrak vroeg hij om overgeplaatst te worden naar de 'Compagnie des Aviateurs', maar zijn aanvraag werd afgewezen. Op 15 juli 1915 werd Coppens bevorderd tot sergeant. Na een jaar dienst bij de Grenadiers besloot hij om in Groot-Brittannië op eigen kosten, hij betaalde toen 100 pond, vlieglessen te gaan volgen. In de burgerluchtvaartschool van Hendon leerde hij, samen met 39 andere Belgen, vliegen. Daar kreeg hij onder andere les van de Britse luchtaas Albert Ball. Willy Coppens behaalde er zijn burgerbrevet van piloot. Twee maanden later ging hij een opleiding volgen bij de Franse Militaire Luchtvaartschool van Étampes. Daar brak hij tijdens de training het wereldhoogterecord. Op 9 december 1915 behaalde hij daar zijn militair vliegbrevet dat het nummer 2140 droeg.

 

 

Na zijn stage te Etampes werd hij aan de Compagnie des Aviateurs toegevoegd. Eind 1916 werd hij piloot in het 6e en daarna in het 4e Smaldeel waar hij verkenningsvluchten uitvoerde. Maar de jonge vliegenier wou jachtpiloot worden en smeekte om overgeplaatst te worden naar het 1e Smaldeel dat onder het bevel stond van commandant Fernand Jacquet. In juni 1917 werd hij overgeplaatst naar het 1e escadrille van Jacquet. Fernand Jacquet ( 1888 - 1947) was de eerste Belg die de standing van luchtaas behaalde en hij was ook de eerste Belg die een vijandelijk vliegtuig neerschoot.

 

 

Willy Coppens werd dus jachtpiloot en vloog met een HD 1 (Hanriot Dupont) die het nummer 17 droeg. De blauwe kleur van zijn toestel zorgde ervoor dat de Duitsers hem de bijnaam van 'Blauwe Duivel' gaven. Toen hij boven het front vloog merkte hij al snel dat de Duitse observatieballons – 'Drachen' genoemd – altijd vastlagen op een hoogte van 600 à 1000 meter. Aan boord van de ballon gaf een artillerieofficier instructies door naar de grond zodat het geschut dan nauwkeurig kon vuren. Coppens zou zich gaan specialiseren in het aanvallen van Drachen en zou er 34 uit de lucht schieten. Hoewel de Duitse ballons stil in de lucht bleven hangen was dit niet simpel om ze neer te halen. Het benaderen van de ballons stelde de piloot immers bloot aan vijandelijk luchtafweervuur die de luchttuigen moest beschermen, de Drachen hingen immers vlak boven de eigen linies. Sommige van die ballons waren heuse 'boobytraps', die ballonen waren niet bemand en werden volgestouwd met explosieven. Wie ze onder vuur nam liep het risico om er een enorme explosie te ontketenen, dat met alle gevolgen van dien. De broze tweedekkers van toen boden immers helemaal geen protectie.

 

In 1918 liet Coppens op zijn toestel, in plaats van het standaard 7,92 mm mitrailleur, een Vickers van 11 mm installeren, hiermee kon hij de ballons gemakkelijker in brand te schieten. Op een bepaalde dag, toen hij opnieuw een ballon in het vizier nam en beschoot, week hij na zijn aanval uit over de ballon heen. Net op dat ogenblik brak plots de kabel van de ballon en vloog die vlak onder hem omhoog! Omdat hij vreesde dat zijn schroef in de kabels van de ballon zou verstrengelen, schakelde hij koelbloedig zijn motor uit. Zodra hij zijn toestel van de ballon zag wegglijden, startte hij in duikvlucht zijn machine opnieuw op.

 

Op 18 februari 1918 vloog hij over zijn ouderlijk huis in Watermaal-Bosvoorde en begroette er zijn familie door met de vleugels heen en weer te wiegen. De ganse buurt juichte hem toe. Op 14 oktober 1918 schoot luitenant Willy Coppens boven Torhout, terwijl hij zelf fel beschoten werd, zijn laatste ballon in brand. Het hevig vijandelijke mitrailleurvuur verbrijzelde zijn linkerbeen. Hoewel hij zwaar gewond was slaagde hij er toch in om te landen achter de eigen linies. Doch zijn been kon niet meer gered worden en moest geamputeerd worden. Naast de 34 Drachen die hij uit de lucht haalde schoot hij ook 3 vliegtuigen neer, dat bracht zijn aantal luchtoverwinningen op een totaal van 37. Willy Coppens werd op 15 november 1919 in de erfelijke adelstand opgenomen, dat met de titel van ridder. In 1930 zou hij de toelating krijgen om “d’ Houthulst” aan zijn naam toe te voegen. De naam “d' Houthulst” die hij vanaf toen mocht dragen verwees wel degelijk naar het bos in de omgeving van Houthulst, waar hij tijdens de Eerste Wereldoorlog zo vaak had boven gevlogen.

 

Na de Eerste Wereldoorlog werd Willy Coppens militair attaché in Parijs en Londen. In die zelfde periode verzette Coppens zich als rechtschapen en onwrikbare persoonlijkheid heftig tegen al diegenen die achter de linies gekwetst raakten en toch onderscheidingen droegen, of die helemaal geen wapenfeiten hadden geleverd en toch gedecoreerd werden. Zijn scherpe pen spaarde niets of niemand en dat vaak tot ontevredenheid en ergernis van zijn oversten.Tijdens het interbellum sprak hij ook zijn bedenkingen uit over het luchtwapen dat toen onbegrijpelijk door artillerieofficieren bevolen werd. Hij zag het Belgisch luchtwapen wegkwijnen onder het bevel van eerloze en visieloze chefs. Dat thema werd dan ook de inhoud van zijn eerste boek: 'Reclassements'.

 

Na zijn verblijf in Londen, kreeg hij het bevel over de 2e Jachtgroep te Nijvel. In maart 1926 voerde Willy Coppens samen met George Medaets en Jean Verhaegen een geslaagde vlucht uit van Brussel naar Leopoldstad (Congo). Het drietal legde dit traject af in zeven etappes, ze vlogen met een Bréguet 19 die de naam “Reine Elisabeth” droeg. Een jaar later wilden ze dat succes herhalen maar het vliegtuig stortte neer. Gelukkig overleefden alle inzittenden de crash. Ondanks zijn geamputeerde been wist Coppens in september 1928 het hoogterecord parachutespringen te verbeteren, hij sprong vanop een hoogte van 6000 meter. Op 26 maart 1933 werd hij benoemd tot majoor.

 

In 1939 vernam Willy Coppens van generaal Duvivier dat de 2e jachtgroep zou worden uitgerust met Fiat C.R. 42 Falco tweedekkers. Dat verbaasde hem want hij had al in 1935, tijdens zijn verblijf als militair attaché in Rome (1935-1936), gemeld dat die toestellen overklast werden door de Messerschmitts, de Dewoitines en de Hawkers. Toen de Tweede Wereldoorlog losbarstte week hij samen met zijn vrouw Ariane Martin (1915-2003) en hun twee dochters uit naar Genève, hij was daar als militair attaché. Tijdens zijn verblijf in Zwitserland sprak hij vaak zijn relaties aan om via het Rode Kruis en andere internationale organisaties tussen te komen in het lot van de Belgische krijgsgevangenen in Duitsland. In 1960 verleende koning Boudewijn hem de titel van baron.

 

 

Baron Coppens de Houthulst was één van onze grootste militaire vliegeniers, dit niet alleen door zijn krachttoeren in het Vlaamse luchtruim maar ook door zijn onvermoeibare activiteit ten dienste van de militaire luchtvaart. Willy Coppens was recht door zee en onwrikbaar, een karaktereigenschap die hem zeker niet altijd in dank werd afgenomen maar die allicht verklaard waarom hij soms zeer heftig tekeer ging tegen het gevestigde militaire gezag. Coppens behaalde heel wat eervolle distincties, hij hechtte dan ook een enorm belang aan eretekens en onderscheidingen, graden en eerbetoon. Dat deed hij niet uit jaloezie of nijd maar wel omdat hij overtuigd was van de waarde ervan als een blijk van erkenning en niet als een zomaar automatisch toegekend eerbewijs. Hij vond het bijvoorbeeld terecht fout dat hij in een bepaalde orde een lagere graad kreeg dan generaals, die in de achterste lijnen verbleven... In 1959 en in 1968 weigerde hij zelfs het ereteken van commandeur in de Leopoldsorde omdat dat een lagere rang was dan grootofficier. En die rang was verleend aan een voormalig burgerpiloot, die op 3 augustus 1914 bij de 'Compagnie des Aviateurs' was gekomen maar al de 23e van dezelfde maand was gedeserteerd... Baron Willy Coppens de Houthulst overleed op 21 december 1986 te Berchem hij was 94.

 

Meer artikels
Maple Copse Cemetery. 12-02-2018
Zillebeke (Ieper) België.

Zillebeke dorp en het grootste deel van de gemeente waren gedurende het grootste deel van de oorlog in Britse handen.

lees meer ...
Bondo Soldatenfriedhof. 20-03-2017
Bondo Italië

Op het Österreichisch-ungarischer Monumentalfriedhof in Bondo rusten er nu 697 (andere bronnen vermelden 719) militairen.

lees meer ...
Nécropole Nationale de Notre-Dame de Lorette 'Lantaarntoren'. 18-05-2015
Ablain-Saint-Nazaire Frankrijk.

In oktober 1914 slaagden de Duitse troepen van Beierse kroonprins Rupprecht von Bayern niet in om de Franse stad Arras in te nemen.

lees meer ...