Le Hamel  Frankrijk.
Australian Corps Memorial.
Le Hamel Frankrijk.

Nu het Duitse Lenteoffensief tot staan was gebracht wou de Britse legerleiding een kleinschalige aanval opzetten. De Britse legertop wou zo aan de weet komen hoe het gesteld was met het moreel van de Duitse troepen. Gelijktijdig was het ook belangrijk om hun nieuwe Mark V tanks te testen bij het uitvoeren van een aanval ( er werden ook een aantal Whippet tanks gebruikt).

 

Als doel werd de heuvelrug ten noorden van Villers-Bretonneux gekozen, daar lag het in puin geschoten dorpje Le Hamel. Het dorp was in handen van Duitse troepen. Een eventuele verovering van deze heuvelrug zou slechts een gebiedsverovering betekenen van 2,5 kilometer open terrein, maar het zou wel de defensieve positie van de Britten ten zuiden van de Somme aanzienlijk verbeteren. 

 

Het Australische Corps dat de frontlijn bij Villers-Bretonneux bezette, stond onder commando van generaal Sir John Monash (1865 – 1931). Hij werd belast met de uitvoering van die aanval. Vier brigades van de 2e, de 3e en de 4e Australische divisie zouden deelnemen aan deze actie. De befaamde Generaal Monash stond bekend als een eersterangs organisator en tacticus. Deze Australische troepen hadden echter weinig vertrouwen in het tankwapen, want een jaar eerder was een aanval op Bullecourt, waarbij ook tanks ingezet werden, op een mislukking uitgelopen. 
Daarom besliste men om het zwaartepunt bij de tanks te leggen en om daarbij zo weinig mogelijk infanterie in te zetten. Slechts tien infanteriedivisies (inclusief een bataljon Amerikaanse infanterie) werden beschikbaar gesteld, dat voor een aanvalsfront ter breedte van vijf kilometer. Aan die tien divisies werden 60 gevechtstanks toegevoegd.  Men zou ook een aantal vliegtuigen, 85 stuks, inschakelen om te bombarderen en informatie te leveren over het verloop van de slag. 

 

 

De actie begon op donderdag 4 juli 1918, om 03u00 uur in de ochtend. De aanval startte zonder een inleidende artilleriebeschieting. Daardoor verwachtten de Duitsers hier geen aanval en waren ze compleet verast. Het gebrom van de oprukkende Britse tanks werd gesmoord door het lawaai van de normale dagelijkse beschietingen. De tanks stonden al vlak voor de Duitse linies toen op het afgesproken tijdstip (03u02) de geallieerde kruipende vuurgordijn (‘creeping barrage’) met alle geweld losbarstte en enige tijd later, als gepland, dieper in de Duitse linies werd verplaatst. Door het bestaande onbehagen bij de Australiërs over het tankwapen had men beslist dat de tanks de eerste aanvalsgolf van de infanterie zou volgen. Maar de Mark V tanks wachtten niet, ze namen het initiatief en trokken voorop in de aanval, de infanterie volgde. Het 101e Squadron van de Britse Royal Air Force verschafte bijkomende dekking, het squadron dropte ten oosten van het Australische front 350 bommen van 25 pond. Elke piloot van het eskader vloog tussen schemer en dageraad ten minste drie missies. De Duitse verdedigers waren compleet overdonderd door deze bliksemaanval en gaven zich met honderden tegelijk over. Op andere plaatsen van het gevechtsterrein boden de Duitsers wel nog dapper weerstand, maar de slag was in minder dan twee uur voorbij, alle aanvalsdoelen waren bereikt.

 

Niet overal verliep de aanval even vlot. Bij Hamel Wood kregen Aussies van het 15e bataljon het hard te verduren en werden opgehouden, het verbeten Duitse weerwerk was afkomstig vanuit een bolwerk dat werd beschermd door stevige prikkeldraadversperringen. De verliezen bleven oplopen tot plots soldaat Henry Dalziel, die slechts gewapend was met een revolver, de Duitse mitrailleurpost aanviel! Hij dode de mannen van de mitrailleurcrew en nam een aantal anderen gevangen. Hoewel Henry, die de 2de man was van een Lewis-Gun team, zwaargewond was aan de hand bleef hij toch mee oprukken tot aan het einddoel. Tweemaal liep hij over open terrein, dat bestookt werd door artillerie en mitrailleurvuur, om munitie. Hoewel hij veel bloed verloor, bleef hij toch munitieladers vullen en zijn Lewis-Gun (lichte mitrailleur) bedienen. Zijn verwondingen waren zo ernstig dat zijn hersenen bloot lagen, hij werd naar Engeland geëvacueerd voor een medische behandeling. Zijn moedig optreden bij Le Hamel bleef niet onopgemerkt, private Henry Dalziel (18/02/1893 – 24/07/1965) werd achteraf beloond met een Victoria-Cross (VC). Henry was de 1.000e militair van het Britse Keizerrijk die beloond werd met een VC.

 

 

Ook Lance Corporal Thomas (Jack), Axford, MM,  (18 juni 1894 – 11 oktober 1983) van het  16th Battalion, Royal Western Australia Regiment werd in Le Hamel onderscheiden met het Victoria Cross.  Hij kreeg die voor zijn optreden in Vaire en Hamel Wood, die hij van Duitse verdedigers zuiverde. Hij zorgde ervoor dat een peloton dat werd tegengehouden en zware verliezen leed door Duitse mitrailleurs verder kon oprukken. Op eigen initiatief liep hij plots naar de flank en wierp zijn handgranaten tussen de mitrailleurcrew, vervolgens sprong hij in zijn eentje, met de bajonet op het geweer, in de Duitse loopgraaf. Zonder hulp nam hij zijn vijanden stevig onderhanden, hij dode tien Duitsers en nam  zes gevangen. Hij gooide de machinegeweren over de borstwering, en riep naar de rest van het peloton dat ze verder voorwaarts konden oprukken. Hij keerde dan terug naar zijn eigen peloton, en vocht mee tijdens de rest van de operaties.

 

Voorafgaand aan de hierboven vermelde actie hielp hij ook al mee bij het leggen van de linten voor de jumping off positie (startpositie), deze lag op minder dan 100 meter van de vijand. Toen de linten gelegd waren bleef hij achter als een speciale patrouille, dat om ervoor te zorgen dat de vijand niet iedere ongebruikelijke beweging aan Britse kant zou ontdekken. Zijn moedig initiatief redde ongetwijfeld heel wat mannen. Lance Corporal Axford was toen 24 jaar oud.

 

Ook aan Amerikaanse kant werd de nodige inzet en moed getoond. Korporaal Thomas Pope (15 december 1894 – 14 juni 1989), die diende bij de E compagnie van het 131e infanterieregiment (33e US divisie) verdiende een onderscheiding. Op 4 juli, toen zijn compagnie oprukte achter de tanks werd ze tegengehouden door vijandig mitrailleurvuur. Alleen doorgaand rende hij naar een mitrailleurnest, dode met zijn bajonet enkele mannen van de mitrailleurcrew en hield naast de mitrailleur stand tot versterking kwam en ze de Duitsers gevangen namen. Thomas werd hiervoor onderscheiden met de Medal of Honour, hij was de eerste Amerikaanse militair die in de Eerste Wereldoorlog deze hoogste Amerikaanse militaire onderscheiding toegekend kreeg.

 

Maar in tegenstelling tot de drie helden overleefden heel wat anderen de Slag bij Le Hamel niet! Bij de Australiërs telde men 1.062 slachtoffers, 800 van hen waren gesneuveld. De Amerikanen telden 176 slachtoffers, 100 van hen waren omgekomen. Meer dan 1.600 Duitsers werden krijgsgevangen genomen. Naar Britse schattingen kwamen er die dag bij Le Hamel 2.000 Duitsers om het leven. Twee stukken Duitse veldartillerie en 171 mitrailleurs werden buitgemaakt. Daarbij hadden de tanks tijdens de opmars 200 mitrailleurs vernietigd.

 

 

De Britse legerleiding beschouwde de kleinschalige Slag bij Le Hamel als een groot succes, dat vanwege de beperkte duur (93 minuten), het bereikte resultaat en de snelheid waarmee de actie was uitgevoerd. Hoewel dit een secundaire actie was, had ze grote gevolgen. Het behaalde resultaat overtuigde het Britse opperbevel definitief van de gigantische offensieve kracht van het tankwapen. Deze winnende strategie zou later toegepast worden tijdens de slag bij Amiens. Bij een opmars van 2,5 kilometer hadden de infanterie, de artillerie, de tanks en ook de vliegtuigen voorbeeldig samengewerkt, volgens de normen van de Britse legerleiding waren er (relatief) weinig verliezen geleden.  Generaal Sir John Monash schreef hierover nogal lyrisch: “A perfect modern battle plan is like nothing so much as a score for an orchestral composition, where the various arms and units are the instruments, and the tasks they perform are their respective musical phrases”.

 

 

Het Australian Corps Memorial Park en het monument in Le Hamel werd onthuld in 1998, op de 80ste verjaardag van de Slag bij Le Hamel. Een Duits loopgraafstelsel dat nu in gerestaureerde vorm een onderdeel vormt van het park, was een doel van de aanval die op 4 juli 1918 werd ingezet. Het oorspronkelijke monument uit 1998 was zo slecht gebouwd dat het enorm leed onder de weersomstandigheden, het was zo erg dat het al na een aantal jaren vervangen moest worden door een nieuw monument.

 

 

Meer artikels
Graf Lt. Pierre Thuret. 26-01-2015
Lombardsijde (Nieuwpoort) Belgiƫ.

Tijdens de oorlog werd er zwaar gestreden om de duinheuvel, Hoogte 17 of la Grande Dune, die door de Duitsers ook wel eens de Kreuzfeuer Dune genoemd werd.

lees meer ...
Respect for History Park 'Gevechtscene'. 24-08-2015
Eceabat Turkije.

 

De strijd bij Hill 60 (Kaiajik Aghala) was het laatste grote gevecht op het schiereiland Gallipoli.

lees meer ...
Australian Digger. 27-08-2018
Mont St Quentin Frankrijk.

Mont St Quentin lag slechts op een hoogte van 100 meter, maar was heel belangrijk voor de Duitse verdediging van de Somme-linie.

lees meer ...