Diksmuide België.
Kerstbestand aan de IJzer.
Diksmuide België.

Kerstdag, de eerste Kerst aan het IJzerfront. De Duitsers, aan de overkant  van het water, zongen ‘Stille nacht, heilige nacht’ en riepen ‘Vrolijk Kerstfeest’!  Aan weerszijden van de licht dichtgevroren IJzer bemerkte men dat de kerstwensen gemeend waren! Beide partijen schoven geschenken naar elkaar. Te midden van de loopgraven, modderpoelen en ondergelopen bomkraters werd Diksmuide een tijdelijk oord van rust en vrede. De oorlog kon eventjes vergeten worden.

 

Die avond kwam de 5e compagnie van het 1e regiment karabiniers de grenadiers aan de Hoge Brug aflossen. Bij het naderen kregen zij van de eerste grenadiers die zij er ontmoetten de meest ondenkbare verhalen te horen: ‘ … aan de Hoge Brug wordt niet meer geschoten … we hoorden in de loop van de dag kerstliederen zingen …’ . In de loopgraven bij de Hoge Brug, in de koude vriesnacht, wachtten de karabiniers gespannen de volgende dag af.

 

De voormiddag van tweede kerstdag was al een hele tijd gevorderd en er was nog geen schot gelost, toen er plots Duitse soldaten naar de overkant riepen: “Kameraden gar nicht schiessen!” Voorzichtig staken ze eerst een paar handen en dan hun hoofd boven de borstwering. De tegenpartij deed het zelfde en algauw zat iedereen bovenop de loopgraven genoeglijk te roken en elkaar lachend te bekijken. Enkelen waagden zich op de in de IJzer vooruitstekende aanzet van de IJzerbrug die bij de vernieling niet in de lucht gevlogen was. Hier was de afstand tussen de vijandelijke stellingen nog amper 10 meter. Omstreeks 14u30 verscheen een Duitse majoor op deze brug, het was majoor William Anderson, een protestant afkomstig uit Beieren. Hij was vergezeld van een ordonnans die een monstrans droeg. Hij vroeg naar een Belgische officier, want hij wou deze monstrans als teken van vrede aan de Belgen overhandigen. Kapitein-commandant Guillaume Le Maire en aalmoezenier Sabin Vandermeiren kwamen ter plaatse. Voorzichtig werd er een koord over de IJzer geschoven. Men stak de monstrans in een linnen zak en bevestigde die aan de koord. Behoedzaam trok men de monstrans naar de Belgische kant en overhandigde die aan de aalmoezenier. De Belgische militairen waren diep onder de indruk van dit mooie gebaar. Ze groetten de Duitsers respectvol en bedankten hen voor dit kerstvolle gebaar. Daarna keerden ze terug naar hun linies. Kort daarna gingen de gevechten weer van start. De monstrans staat nu tentoongesteld in de IJzertoren te Diksmuide.

 

Was dit Diksmuidse kerstbestand iets uniek? Neen, ook aan het Duits-Franse front en het Duits–Britse front werd er hier en daar verbroederd. Ook in de Belgische sector beperkte de verbroedering zich niet tot één plaats.

 

De Belgische grenadier Petrus De Man herinnerde zich ook een dergelijk gebeuren. Zijn verhaal situeerde zich in 1914 en eveneens in de omgeving van Diksmuide. Duitse en Belgische soldaten zongen er met Kerstmis samen kerstliederen en kwamen daarna voorzichtig uit de loopgraven om met elkaar te verbroederen. Eén Belgische soldaat trok zelfs met een vlot naar de overkant van de IJzer. Hij sprak er met de Duitsers en kwam dan terug met wat tabak en drank. Voor Petrus was dit nog steeds de mooiste en onvergetelijkste dag van zijn leven, maar van een met goud bezette monstrans herinnerde hij zich niets… We mogen niet uit het oog verliezen dat de communicatie in die eerste linies beperkt was. Manschappen die zich één kilometer verder bevonden, verkeerden toen vaak in een heel andere situatie. Deze reconciliaties bleven dan ook beperkt tot plaatselijke onderonsjes. De legerleiding vreesde dat dit soort verbroederingen een einde zou maken aan de vechtlust van hun ondergeschikten. Dergelijke verbroederingsacties werden daarom officieel streng verboden, doch hun vrees bleek ongegrond want de daarop volgende veldslagen zouden nog miljoenen levens eisen.

Meer artikels
The Brooding Soldier. 20-04-2015
Sint-Juliaan (Langemark-Poelkapelle) België

Op 22 april 1915 ontketenden de Duitsers in de regio van Poelkapelle - Langemark een aanval op het diepste punt van de Ieperboog.

lees meer ...
Ruïne 'Château de Coucy'. 27-03-2017
Coucy-le-Château Frankrijk.

Coucy-le-Chateau, nu een onbelangrijk dorpje in Frankrijk was in de middeleeuwen de trotse hoofdplaats van "Les Sires de Coucy".

lees meer ...
Southwark War Memorial. 02-01-2017
Londen Verenigd Koninkrijk.

Wanneer we spreken over “Londen in oorlog” dan denken de meesten bij ons direct aan World War II, aan de Blitz, aan de Duitse bombardementen op de Britse hoofdstad tijdens de slag om Engeland en later.

lees meer ...