Bronzen reliëf (Plugstreet 14-18 Experience) Ploegsteert  (Comines-Warneton) België.
Clay-Kicking 'Three Tunnellers'.
Bronzen reliëf (Plugstreet 14-18 Experience) Ploegsteert (Comines-Warneton) België.

Reeds op 21 december 1914 brachten de Duitsers de eerste mijnen tot ontploffing nabij de stad Béthune (Pas-de-Calais) in Frankrijk.  Vanaf begin 1915 ontstond ook onder de Vlaamse bodem ten zuiden van Ieper een ondergrondse oorlog begonnen door de Duitsers. De geallieerden verfijnden de   technieken van de ondergrondse oorlogsvoering  met als hoogtepunt de ontploffing van 19 dieptemijnen in de regio van Mesen die op 7 juni 1917 de 'Slag om Mesen' inluidden.

 

Ondanks dat het graven van tunnels gebeurde door gespecialiseerde tunnelgravers, was het werk geen pretje. De complexe bodemstructuur rond Ieper was pas een echte uitdaging. De klei in de regio was plakkerig en je kon er moeilijk graven met schoppen en houwelen. Graafmachines bleven soms vast zitten. De klei onder de grond was blauw en kreeg al gauw de naam 'Blue Bastard Clay'.

 

Vereenvoudigd gesteld had je in die streek eerst een oppervlaktelaag van zanderige klei. Daarin werden de ondiepe mijngangen of tunnels gegraven. Daaronder lag een waterhoudende zandlaag (het zogenaamde Paniseliaans zand) en bovenop een harde kleilaag ( Yperiaanse klei genoemd) waarin de Britten diepe ondergrondse gangen groeven. Vaak cruciaal daarbij was het zogenaamde 'running sand' (lopend zand) dat net boven op die harde kleilaag lag en sterk waterverzadigd was wat de doorgang erg belemmerde. Het was de verdienste van de Britten dat ze dit probleem beter onder controle kregen dan de Duitsers. Het bezit van hoger gelegen terrein in de 'bovengrondse' oorlogsvoering  is een voordeel, voor de 'ondergrondse' strijd werd dit echter een nadeel. De Britten die meestel uit lager gebieden startten met het tunnelgraven waren daardoor in een voordeelpositie.

 

Vaak werden in de Ieperse regio vakmannen  ingezet die zich gespecialiseerd hadden in het graven van klei. Ze gebruikten de 'Clay-Kicking' methode. Clay-Kicking vrij vertaald als 'kleiklieven' is een door de Britten toegepaste werkmethode waarbij de graver, half gezeten en gelegen op een schuin aangebrachte houten ruggensteun, met de benen vooruit, klei lostrapt. Britten pasten die manier van werken al toe in de burgerlijke mijnbouw en de eerste gravers waren in het burgerleven 'Clay-Kickers'.Hun methode leverde niet alleen snel en efficiënt werk op, het kon ook vrij geluidloos worden uitgevoerd wat gezien de alsmaar meer verfijnde Duitse afluisterapparatuur, zeer belangrijk was. De meest gekende eenheid was de 177e Tunnel compagnie,daar waren mannen bij uit Londen die dagelijks metrotunnels in de Londense blauwe klei uitgroeven. De tunnels die onder de regio Mesen werden uitgegraven hadden een lengte tussen de 65 meter tot 720 meter.

 

De tunnelgravers die ondergronds werkten waren niet altijd veilig voor de vijandelijke aanvallen die bovengronds plaatsvonden. Het grootste gevaar bij het uitgraven van de gangen was instortingen door ontploffingen. Ook de vijand bleek een geducht gevaar te zijn. Met stethoscopen, speurden de Britse gravers naar de Duitse stellingen. Aan de andere kant van het slagveld, waren  echter ook de Duitsers bezig met het graven van tunnels. De Duitsers probeerden eveneens om met hun stethoscopen het geluid van de gravende tegenstander te ontdekken. Dikwijls volgden daarna verwoede gevechten in de mijnschachten.

Meer artikels
Royal East Kent Mounted Rifles War Memorial. 14-05-2018
Canterbury Verenigd Koninkrijk.

Het monument op de foto, onthuld in 1922, eert de mannen van het Royal East Kent Mounted Rifles die streden in WOI.

lees meer ...
Tyne Cot Cemetery 'Lance Cpl Richard Verhaeghe MM' 30-10-2017
Passendale (Zonnebeke) België.

Het Ultieme relaas van Lance Corporal Richard Verhaeghe.

lees meer ...
Monument aux Fussillés Lillois. 02-11-2015
Lille Frankrijk.

In het Franse Rijsel werd in 1929 een monument opgericht ter nagedachtenis van vijf mannen die tijdens de oorlog in de stad werden gefusilleerd.

lees meer ...